Nhận quyền đăng cai từ năm 2012, nhưng phải đến phiên giải trình đầu tháng 3 năm 2014, câu chuyện tổ chức Asiad 18 mới được đem ra bàn thảo. Đến lúc này, chính phủ mới thông báo chưa thông qua quyết định tổ chức ASIAD 18 bởi còn lo ngại nhiều vấn đề, nổi bật trong đó là kinh phí tổ chức. Thậm chí phần đông ý kiến “thôi luôn cho nhẹ gánh” nhưng cũng có đại biểu cho rằng đây là vấn đề quốc gia liên quan đến quốc thể không thể tùy tiện nay bảo thế này mai thế khác.
 Ngày 2/12/2012, qua chương trình “Dân hỏi, Bộ trưởng trả lời” Bộ trưởng Bộ Văn hóa-Du lịch và Thể thao Hoàng Tuấn Anh đã có những chia sẻ về thông tin Việt Nam đã giành được vị trí chủ nhà của sự kiện thể thao lớn nhất châu Á - ASIAD 18 diễn ra tại Hà Nội năm 2019. Thời điểm đó, 8 phút ngắn ngủi trên truyền hình đã cho thấy thể thao nước ta chưa có sự chuẩn bị gì về đội ngũ, chiến lược cho ASIAD với tư cách là nước chủ nhà và nhất là vấn đề kinh phí tổ chức 150 triệu USD do Bộ TT&VH-DL đưa ra. Hơn 1 năm sau, mọi chuyện vẫn thế không có gì mới chỉ khác chăng giờ là thời điểm phải giải trình rõ ràng. Và con số 150 triệu USD vốn được coi là “mức phí siêu tiết kiệm” thì nay càng “bất khả thi” khi kinh tế nước nhà vẫn khó. Không còn e dè, lo ngại hay nghi ngờ nữa vấn đề được chỉ ra thẳng thừng “không tổ chức Asiad nữa”. Về phía bộ ngành, tối ngày 31/3, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch - đầu tư (KH-ĐT) Bùi Quang Vinh khẳng định: “Nói chung là Bộ KH-ĐT không ủng hộ làm việc này”. Lý do rất rõ ràng, “không nước nào tổ chức Asiad chỉ với 150 triệu USD cả” dù có dự tính xã hội hóa sẽ gánh bớt một phần, nhưng theo ông Phương, không loại trừ khả năng đến khi doanh nghiệp không làm được, trả lại thì lúc đó ngân sách sẽ lại buộc phải chi tiền, VN sẽ vào thế “đâm lao phải theo lao”, mà lúc đó trách nhiệm cũng không rõ. Đồng thuận với ý kiến trên, Nguyên chủ tịch Ủy ban Olympic Việt Nam - ông Hà Quang Dự cho rằng với tình hình hiện nay, chưa phải là thời điểm để Việt Nam đăng cai Asiad 2019. Ông Dự nói: “Nếu nói tổ chức Asiad là để quảng bá hình ảnh đất nước VN thì tôi cho rằng không xác đáng, đó là cách tiếp cận cũ, bởi trong mấy chục năm đổi mới chúng ta đã làm nhiều việc để quảng bá hình ảnh đất nước và thế giới đã biết đến chúng ta. Còn nói rằng tổ chức Asiad để tăng trưởng du lịch thì tôi tin chắc cũng không tăng được bao nhiêu. Qua tổ chức SEA Games chúng ta thấy rõ rồi, bây giờ người ta đi du lịch hằng ngày chứ đâu chờ đến Asiad để đi du lịch. Hơn nữa, mức độ hấp dẫn của Asiad không đủ để hút một lượng lớn khách du lịch đến VN, trừ khi chúng ta đăng cai tổ chức World Cup. Chưa kể, tôi tin rằng các khoản tiền chúng ta có thể thu được chắc chắn không thể nào bù đắp được những khoản chi phí phải bỏ ra để tổ chức.” Nhẹ nhàng hơn nhưng Phó thủ tướng Vũ Đức Đam cũng đưa ra ý kiến: “Tôi đề nghị một mặt các bộ phải chốt lại xem cần bao nhiêu tiền để tổ chức Asiad 18, mặt khác nên tính phương án rút”. Sau khi ý kiến này được đưa ra, phần đông người dân đều đồng thuận không tổ chức (có 11.523 bạn đọc qua các trang báo cho rằng chấp nhận nộp phạt để không đăng cai Asiad 2019”. Thậm chí, Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Văn Nên còn cho biết: “Giờ tình hình kinh tế khó khăn hơn, có người còn bảo ta đang ở thế “tiến thoái lưỡng nan” nhưng tôi cho là không phải. Lúc này Chính phủ chưa chốt nên đăng cai hay dừng. Nếu quyết dừng cũng không phải vấn đề lớn khi đủ lý lẽ để thuyết phục.”. Ngay cả khi quyết định dừng lại Việt Nam cũng không phải là nước đầu tiên làm điều này bởi trước đó cũng đã có 2 quốc gia đã giành quyền đăng cai nhưng sau đó trả lại. Bộ trưởng Nên còn cho biết thêm Việt Nam chưa đặt cọc bất cứ khoản tiền nào để đăng cai ASIAD, trường hợp trả lại quyền đăng cai cũng không có quy định nào buộc phải nộp phạt. Một sự đồng thuận lớn hiếm có, lại không phải nộp phạt vậy thì rõ ràng phần đông sẽ chọn phương án “trả lại” không đăng cai Asiad 18 nữa. Người dân không muốn nợ nữa, các bộ ngành cũng không mơ tưởng về những khoản thu được (trên 1.000 tỷ đồng) theo đề án đăng cai nữa. Tuy nhiên, vẫn có những đại biểu bảo lưu ý kiến cho rằng việc rút lui sẽ để lại hệ lụy xấu không kém gì việc tổ chức. Bà Bùi Thị An – ĐBQH TP. Hà Nội cho rằng: “Việc tổ chức sự kiện Asiad năm 2019 là dịp để thế giới hiểu Việt Nam hơn. Không những đó là cơ hội để chúng ta phát triển du lịch mà còn là dịp để thể hiện vị thế của đất nước Việt Nam”. Theo vị ĐBQH này, Asiad thực sự là một cú hích đối với ngành du lịch Việt Nam. Cũng có ý kiến về việc này, bà Nguyễn Thị Khá – ĐBQH tỉnh Trà Vinh cho rằng việc tổ chức Asiad không chỉ là vấn đề liên quan đến tiền mà còn liên quan đến vị thế và uy tín của đất nước Việt Nam. Bên cạnh những trình bày về lợi ích, cả hai vị ĐBQH này đều cho rằng dù khó nhưng vẫn phải tổ chức. Và cách thức là: “phải cân đối chi tiêu và chỉ chi những cái cần thiết … phải giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện tổ chức để tránh lãng phí … nên tận dụng tất cả những điều kiện cơ sở vật chất sẵn có để cùng với những cơ sở vật chất mới tổ chức Asiad sao cho thật thành công …” Quả thực việc rút lui là hoàn toàn có thể nhưng Việt Nam sẽ mang tiếng xấu. Bộ Ngoại giao Việt Nam đã đưa ra các ‘hệ lụy về đối ngoại và xã hội để Chính phủ xem xét, cân nhắc’. “Việt Nam trao trả lại quyền đăng cai tổ chức ASIAD 18 vào thời điểm này là không quá muộn tuy nhiên sẽ gây ảnh hưởng không tốt tới các vấn đề đối ngoại và hình ảnh quốc gia, đặc biệt là ảnh hưởng tới ngành thể thao Việt Nam và Ủy ban Olympic quốc gia Việt Nam”. Trước những thông tin trái chiều nhau về việc có tiếp tục tổ chức ASIAD 18 hay không, dự kiến Thủ tướng và chính phủ sẽ nghe báo cáo cụ thể và sẽ cho ý kiến cuối cùng vào tuần tới. |
