Trao đổi với phóng viên ĐĐK, ông Nguyễn Đình Cung- Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng: "Không tham vọng không thể cải cách được. Nhưng mục tiêu ấy không phải không có cơ sở mà xuất phát từ sự thúc ép cả bên trong và bên ngoài”.
PV: Xin ông cho biết, thủ tục xuất nhập khẩu, thủ tục hải quan, thủ tục thuế đang có những điểm vướng mắc như thế nào?  Ông NGUYỄN ĐÌNH CUNG: So với quốc tế, số lần nộp thuế, hồ sơ phải nộp, số giờ phải nộp thuế, Viêt Nam đứng thứ hạng rất thấp (đứng thứ hạng 149/190 nền kinh tế), đặc biệt số giờ nộp thuế hiện nay 782 giờ, gần như chúng ta đội sổ, đứng sau ta chỉ có 5 nền kinh tế nữa thôi. Đối với hải quan, chúng ta đứng thứ 65 với khoảng 21 ngày thực hiện thủ tục xuất khẩu và nhập khẩu. So với mức trung bình của các nước ASEAN, rõ ràng đòi hỏi chúng ta phải cải cách, nhất là 2 chỉ số này liên quan đến chi phí, rủ ro kinh doanh của DN. Nghị quyết 19 yêu cầu phải rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hải quan xuống còn 14 ngày và thuế xuống còn 171 giờ/năm, theo ông có phù hợp không? - Phù hợp hay không thì phải nhìn từ yêu cầu phát triển của cộng đồng DN, yêu cầu cải cách kinh tế, thể chế, đặc biêt là yêu cầu cải cách môi trường kinh doanh đòi hỏi phải cải cách để tái cơ cấu nền kinh tế. Khi xây dựng nghị quyết này, nhóm soạn thảo và các cơ quan hữu quan đã cân nhắc rất kỹ thực tế yêu cầu, thông lệ quốc tế. Tại sao các nước khác làm được mà ta lại không làm? Tại sao người ta cải cách được mà ta không cải cách được? Trên thế giới có nước đứng thứ hàng thấp hơn ta hiện nay mà qua 3, 4 năm đã nhảy lên thứ hạng cấp 10 trên thế giới về cải thiện môi trường kinh doanh. Làm được điều này sẽ tác động rất lớn đến môi trường kinh doanh, đặc biệt là giảm thiểu rủi ro về thương mại, pháp lý, giảm chi phí giao dịch cho DN. Và khi giảm được chi phí giao dịch cho DN thì rõ ràng lợi nhuận của DN sẽ tăng lên, giá trị gia tăng sẽ tăng lến, từ đó thúc đẩy rất mạnh mẽ trong việc tăng trưởng nền kinh tế. Ví dụ, theo tính toán của chuyên gia quốc tế nếu cắt giảm được 1 ngày về thủ tục thông quan hàng hóa qua biên giới chúng ta có thể giảm được 1% tổng kim ngạch về chi phí xuất nhập khẩu trong 1 năm. Hiện, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của chúng ta trong một năm khoảng gần 300 tỷ USD thì rõ ràng giảm 1 ngày như tính toán của chuyên gia quốc tế thì sẽ giảm được một số tiền chi phí rất lớn cho xã hội. Vậy theo ông, triển khai Nghị quyết 19 sẽ có tác động như thế nào đối với môi trường kinh doanh của Viêt Nam trong thời gian tới? - Làm được theo Nghị quyết 19 có thể tăng lực cạnh trạnh của chúng ta sẽ đứng thứ 40. Đây là một cải thiện hết sức đang kể. Như thế trong ASEAN hiện nay chúng ta chỉ thua kém Singapore, Malaysia, ngang hoặc hơn Thái Lan. Như vậy, nếu cải cách được, chúng ta có thể đứng thứ 3 trong ASEAN. Đó là chúng ta mới nói đến xếp hàng, còn nếu tính về mặt giảm chí phí cho DN thì đó là một con số khổng lồ. Hơn nữa, không chỉ giảm chi phí, tôi luôn nhấn mạnh đó là sẽ giảm rủi ro trong đầu tư, và như vậy sẽ khuyến khích tinh thần tự do kinh doanh, sáng tạo kinh doanh. Mà chính tự do kinh doanh, sáng tạo kinh doanh trong môi trường kinh doanh độ rủi ro thấp, an toàn cao thì hi vọng có một bầu không khí kinh doanh mới sẽ quay trở lại, hoạt động sản xuất kinh doanh sẽ năng động hơn. So với thời điểm hiện nay, đặt ra mục tiêu như vậy có quá tham vọng? - Tôi cho rằng, cải cách phải thế, đột phá phải thế, không tham vọng không thể cải cách được. Phải đặt ra một mục tiêu đầy tham vọng. Nhưng mục tiêu đầy tham vọng như vậy không phải không có cơ sở mà xuất phát từ sự thúc ép cả bên trong và bên ngoài, trên cơ sở chúng ta đã bàn luận rất nhiều. Đặc biệt, không chỉ là sự chỉ đạo sát sao và mà còn là sự cam kết, sẵn sàng của các bộ, ngành. Có ý kiến cho rằng, để thực hiện được điều này rất cần sự phối hợp của các cơ quan chức năng, cũng như cần tăng lương để cán bộ công chức yên tâm thực hiện nhiệm vụ? - Thực hiện cải cách là một thách thức, buộc phải có sự phối hợp giữa các bộ, ngành và qua quá trình thực hiện Nghị quyết 19, chắc chắn các cơ quan phải phối hợp thực hiện. Còn vấn đề thu nhập là một nguyên nhân, nhưng không thể lấy lý do thu nhập thấp để không làm, nếu vậy bao giờ mới cải cách được. Không cải cách thì đến bao giờ mới có thu nhập cao? Mình phải thúc ép cải cách thì tăng trưởng mới tăng lúc đó mới tăng lương. Bây giờ tăng lương cho cán bộ thực hiện thì lấy tiền đâu? Rõ ràng phải quay lại từ việc buộc phải tăng năng xuất lao động, phải tăng hiệu quả công việc, phụ vụ người dân tốt hơn. Nếu anh làm được nhiều hơn, hiệu quả hơn thì mới được tăng lương. Trân trọng cảm ơn ông! K.Ly-T.Dương (thực hiện) |
