Thời gian qua, tỉnh Quảng Nam triển khai nhiều biện pháp chống thất thoát vốn đầu tư trong xây dựng cơ bản, nhất là tăng cường thu hồi vốn tạm ứng. Tuy nhiên, toàn tỉnh hiện còn cả trăm tỷ đồng "rời khỏi" két bạc hơn 5 năm rồi vẫn chưa có khối lượng thanh toán, làm cho công tác điều hành ngân sách ở địa phương gặp nhiều khó khăn.
| Thời gian qua, tỉnh Quảng Nam triển khai nhiều biện pháp chống thất thoát vốn đầu tư trong xây dựng cơ bản, nhất là tăng cường thu hồi vốn tạm ứng. Tuy nhiên, toàn tỉnh hiện còn cả trăm tỷ đồng "rời khỏi" két bạc hơn 5 năm rồi vẫn chưa có khối lượng thanh toán, làm cho công tác điều hành ngân sách ở địa phương gặp nhiều khó khăn. Nợ tạm ứng kéo dài Hằng năm, nguồn vốn dành cho đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng ở Quảng Nam không lớn, nhưng tỉnh là một trong những địa phương ở khu vực miền trung có nguồn vốn tạm ứng lớn và kéo dài trong nhiều năm. Có thời điểm, nguồn vốn tạm ứng không có khối lượng thanh toán lên tới gần 1.500 tỷ đồng, trong khi đó, nhiều công trình bức thiết đang thiếu vốn để triển khai thi công. Trước tình hình nợ tạm ứng kéo dài, UBND tỉnh đã chỉ đạo cơ quan chức năng của tỉnh và các huyện triển khai, giám sát chặt chẽ việc cấp phát, sử dụng nguồn vốn xây dựng cơ bản; trong đó, tăng cường các biện pháp siết chặt khâu tạm ứng vốn và thu hồi vốn. Nhờ đó, nhiều chủ đầu tư và nhà thầu đã đẩy nhanh tiến độ thi công, tạo ra nhiều khối lượng để hoàn ứng vốn lại cho ngân sách nhà nước (NSNN). Tuy nhiên, vẫn có nhiều dự án (DA) kéo dài gần chục năm vẫn chưa hoàn ứng được vốn. Theo số liệu tổng hợp từ Kho bạc Nhà nước Quảng Nam, đến thời điểm cuối tháng 7 vừa qua, nguồn vốn ngân sách tỉnh và vốn trái phiếu Chính phủ đã tạm ứng từ năm 2010 trở về trước cho các DA còn tồn đọng hơn 150 tỷ đồng. Trong đó, có hơn 74 tỷ đồng lẽ ra theo kế hoạch phải hoàn ứng trước ngày 30-6-2012, sau đó được UBND tỉnh gia hạn đến ngày 31-12-2012. Tuy nhiều lần chủ đầu tư và nhà thầu cam kết trả nợ, nhưng đến nay số tiền vẫn "treo lơ lửng" không có khối lượng thanh toán, hoàn vốn lại cho NSNN. Trong đó, có nhiều DA còn tạm ứng hàng tỷ đồng chưa hoàn ứng như công trình nạo vét thoát lũ khẩn cấp sông Trường Giang, kè sông Bến Ván, Khu dân cư phía tây đường An Hà - Quảng Phú, Khu công nghiệp Tam Hiệp,... Trưởng phòng Kiểm soát chi, Kho bạc Nhà nước Quảng Nam Nguyễn Quốc Tùng cho biết: Dẫn đầu trong danh sách chủ đầu tư nợ tạm ứng tiền kéo dài chưa thu hồi được là Ban quản lý Khu kinh tế mở (KTM) Chu Lai. Năm 2010, đơn vị này đã đề nghị tạm ứng cho Tập đoàn Xuân Thành gần 32 tỷ đồng để thi công DA nạo vét thoát lũ khẩn cấp sông Trường Giang. Ngay sau đó, UBND tỉnh đã ngừng triển khai công trình, nhưng đến nay, số tiền đã "xuất kho" này vẫn chưa thu hồi được. Công ty Đầu tư và phát triển Kỳ Hà (Chu Lai, Quảng Nam) cũng thuộc Ban quản lý Khu KTM Chu Lai đứng thứ hai trong danh sách nợ tạm ứng với số tiền 25,5 tỷ đồng; tiếp đến là Ban quản lý DA hạ tầng (Ban quản lý Khu KTM Chu Lai) nợ gần 5,2 tỷ đồng... Tập trung hoàn ứng, chống thất thoát NSNN Lý giải nguyên nhân chậm hoàn ứng vốn, các chủ đầu tư đều cho rằng do nhà thầu không hợp tác, nhiều nhà thầu giải thể, cho nên không thu hồi được. Thậm chí, chủ đầu tư thuộc Ban quản lý Khu KTM Chu Lai, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Nam còn "mạnh dạn" đề nghị các cơ quan chức năng tỉnh xóa nợ cho các nhà thầu đã giải thể. Giám đốc Kho bạc Nhà nước Quảng Nam Lê Xuân Khanh cho biết: Thời gian qua, Kho bạc tỉnh đã cho các nhà thầu tạm ứng vốn xây dựng trên cơ sở đề nghị của chủ đầu tư. Do vậy, về nguyên tắc, chủ đầu tư phải có trách nhiệm giám sát việc sử dụng và thu hồi nguồn vốn đã ứng. Trường hợp nhà thầu không thực hiện thi công, không có khối lượng để hoàn ứng thì phải hoàn trả lại NSNN. Đã nhiều lần Kho bạc tỉnh có thông báo nhắc nhở, mời chủ đầu tư và nhà thầu đến bàn biện pháp thu hồi nợ đọng, nhưng đến nay, đã hết thời hạn hoàn trả gần hai năm, vẫn tồn đọng hơn 40 DA với hơn 70 tỷ đồng. Theo Giám đốc Kho bạc Nhà nước Quảng Nam Lê Xuân Khanh, NSNN không thể để nhà thầu chiếm dụng, gây thất thoát như vậy. Tỉnh Quảng Nam cần phải có biện pháp mạnh tay hơn, xử lý kiên quyết các nhà thầu và chủ đầu tư. Trước hết, đối với các DA chủ đầu tư đã cam kết nhưng chưa được hoàn ứng, phải tiến hành kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm, đồng thời dừng thanh toán chi phí ban quản lý DA. Đối với các DA còn tồn đọng tiền tạm ứng, không có động thái hoàn ứng, ngoài việc xử lý trách nhiệm, cần cắt giảm dự toán chi phí quản lý hoặc cắt giảm chi phí hoạt động thường xuyên, tương đương số nợ tạm ứng còn tồn đọng. Đối với số dư tạm ứng có liên quan các nhà thầu hiện đang thi công DA sử dụng vốn NSNN trên địa bàn tỉnh, đề nghị UBND tỉnh cho phép sử dụng khối lượng các DA này để thu hồi nợ tạm ứng của DA còn tồn đọng. Riêng trường hợp những DA, nhà thầu không hợp tác với chủ đầu tư hoặc nhà thầu đã giải thể, đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng xử lý theo quy định pháp luật. Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Nam Đinh Văn Thu cho biết: Thời gian qua, tỉnh đã chỉ đạo cho các cơ quan chức năng của tỉnh và các địa phương tăng cường các biện pháp chống thất thoát NSNN trong xây dựng cơ bản, siết chặt khâu tạm ứng, giải ngân các nguồn vốn đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, công tác hoàn ứng chưa đạt kết quả như mong muốn, nhiều DA do Ban quản lý Khu KTM Chu Lai làm chủ đầu tư còn tồn đọng nợ tạm ứng rất lớn. Do vậy, sắp tới, tỉnh sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp để thu hồi vốn tạm ứng. Theo đó, yêu cầu Ban quản lý Khu KTM Chu Lai và các đơn vị có nợ đọng tạm ứng lớn kéo dài hoàn thành việc phân loại nợ để có biện pháp thu hồi cụ thể đối với từng DA. Để công tác hoàn ứng vốn đạt kết quả cao, UBND tỉnh yêu cầu các chủ đầu tư khẩn trương nghiệm thu khối lượng, phối hợp Kho bạc tỉnh lập thủ tục hoàn ứng theo quy định. Đối với các trường hợp không hoàn ứng theo cam kết, chủ đầu tư và ban quản lý phải trả lời bằng văn bản để UBND tỉnh xem xét, xử lý và đề nghị Kho bạc tạm dừng việc cấp kinh phí cho ban quản lý. Vừa qua, UBND tỉnh đã yêu cầu Ban quản lý DA hạ tầng trong tháng 8 này, nếu không thực hiện các thủ tục hoàn ứng hơn năm tỷ đồng cho NSNN theo quy định, sẽ bị cắt khoản chi phí của ban quản lý. Trường hợp nhà thầu không hợp tác với chủ đầu tư trong việc hoàn ứng, tỉnh yêu cầu chủ đầu tư, cơ quan chức năng xử lý theo quy định. Riêng đối với các đơn vị đã giải thể, các nhà thầu cố tình chiếm dụng vốn, UBND tỉnh yêu cầu các chủ đầu tư phải hoàn thành thủ tục chuyển cơ quan điều tra để có biện pháp thu hồi, kiên quyết không để thất thoát NSNN. Tất nhiên, ngoài những biện pháp kể trên, trước mắt tỉnh Quảng Nam cần xử nghiêm các chủ đầu tư, nhất là những cán bộ thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý, giám sát, gây thất thoát nguồn vốn NSNN trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản. Bài và ảnh: TẦN NGUYÊN |
